미적분 > 적분

이해 : 기본적인 적분 다시 살펴보기

우리는 치환적분과 부분적분을 통해 꽤나 다양한 함수들을 적분할 수 있게 되었습니다. 그러나 치환적분과 부분적분은 `특정한 꼴을 발견하여 그 꼴에 주어진 함수를 끼워맞추어 적분한다'는 느낌이 강합니다. 이는 두 테크닉이 `미분법 꼴의 발견'에서 출발했기 때문입니다. 그렇다면 치환적분과 부분적분으로 원시함수를 구했던 함수들은 치환적분과 부분적분 없이는 절대로 원시함수를 구할 수 없는 것일까요?

그렇지는 않습니다. 적분의 본질은 `미분법의 역'이므로, $f(x)$의 원시함수인 $F(x)$를 구하고 싶다면 무엇을 미분해야 $f\left( x \right) $의 식이 나올지를 고민하여 원시함수를 구할 수도 있습니다. 지금까지 배운 내용을 바탕으로 적분법에 대한 사고의 폭을 넓혀 유연하게 접근해봅시다.

먼저 $f\left( x \right) = e^{2x} $를 생각해봅시다. 무엇을 미분하면 $e^{2x}$가 나올지를 생각해보다가, $\left( e^{2x} \right)' = 2e^{2x}$임을 떠올릴 수 있을 것이고, 이를 이용하면 $\int_{}^{} e^{2x}dx = \dfrac{1}{2}e^{2x} + C$임을 알 수 있습니다. 이를 굳이 $2x=t$로 치환하여 치환적분을 시도하거나, $\dfrac{1}{2}\int_{}^{}2e^{2x}dx$로 변형하여 치환적분꼴을 만들어내는 것은 오히려 어색할 것입니다.1물론 치환적분을 연습하는 과정에서 이러한 방법으로 치환적분하는 것은 매우 바람직합니다.

다음으로 부분적분을 이용해 원시함수를 구했던 $f\left( x \right) =\ln x$를 생각해봅시다. $\left( \ln x \right)' = \dfrac{1}{x} $임은 알고 있으므로, $x\ln x$를 미분하면 곱의 미분법에 의하여 다음을 얻습니다. \[\begin{align*} \left( x \ln x \right)' = \ln x + 1\end{align*}\] 이때 우변에서 상수항 $1$을 제거하면 $\ln x$가 될 것입니다. 이를 위해 $x\ln x$에 $x$를 빼주면 다음과 같습니다. \[\begin{align*} \left( x \ln x - x \right)' = \ln x \end{align*}\] 따라서 $F\left( x \right) = x\ln x - x + C$임을 알 수 있습니다. 이와 같이 부분적분 없이도 $\ln x$의 원시함수를 구할 수 있습니다.

다음으로 치환적분으로도, 부분적분으로도 원시함수를 구했던 $f\left( x \right) = \sin x \cos x$를 생각해봅시다. 두 함수 $\sin x$, $\cos x$의 곱으로 이루어진 함수이므로, 두 함수의 곱꼴로 이루어진 함수를 미분하여 얻을 수 있겠다고 생각할 수 있습니다. $\left( \sin x \right) ' = \cos x$, $\left( \cos x \right)' = -\sin x $이므로, $\sin x \sin x$나 $\cos x \cos x$를 미분하면 $\sin x \cos x$와 유사한 꼴을 얻을 수 있을 거라 예상할 수 있습니다. 계산해보면 다음과 같습니다. \[\begin{align*} &(\sin x \sin x)' = 2\cos x \sin x\\ &(\cos x \cos x)' = -2\sin x \cos x \\ &\therefore \int_{}^{} \sin x \cos x dx = \dfrac{1}{2}\left( \sin x \right)^2 + C_1 = -\dfrac{1}{2}\left( \cos x \right)^2 + C_2 \end{align*}\] 이와 같이 본질에 입각하여 미분법만으로도 원시함수를 찾을 수 있으므로, 치환적분과 부분적분에만 너무 얽매일 필요가 없습니다. 시야를 넓게 갖고 적분법을 다루는 자세를 갖추도록 합시다.

적분 계산 훈련

수능문제에서 `이 문제는 치환적분을 써서 풀어라', `이 문제는 식을 이렇게 변형해서 풀어라'는 식의 힌트를 주지는 않으므로 본인이 직접 판단하여 풀이를 진행해야 합니다. 지금까지 각각의 테크닉별로 예제를 조금씩만 제시한 이유는, 여기에 수많은 적분문제들을 섞어놓고 어떤 테크닉을 쓸지 연습할 기회를 드리기 위해서입니다. 어떤 적분 테크닉을 써야할지 모르는 상태에서 스스로 판단하는 능력을 키워봅시다.
다음의 $232$개의 부정적분을 구하시오.
  1. $\int \dfrac{3\cos^3 x -1}{\cos^2 x} dx$
  2. $\int \dfrac{e^{2x}}{e^{2x} +1} dx$
  3. $\int \sqrt{3x+1} dx$
  4. $\int e^{3x} dx$
  5. $\int \dfrac{3x+6}{x^2+4x+4} dx$
  6. $\int \dfrac{x+1}{x\left( x-1 \right) } dx$
  7. $\int \dfrac{2x+1}{x} dx$
  8. $\int \left( x+2 \right)e^x dx$
  9. $\int \dfrac{x^2+x+1}{x} dx$
  10. $\int \left( x^2-2 \right) e^x dx$
  11. $\int e^{x-1} dx$
  12. $\int \dfrac{1}{e^x +1} dx$
  13. $\int \left( 3^x +2^x \right)^2 dx$
  14. $\int \dfrac{1+x}{\sqrt{x}} dx$
  15. $\int \left( \sqrt[3]{x^2}-\dfrac{2}{x} \right) dx$
  16. $\int \dfrac{2x^2 +1}{ \sqrt{x} } dx$
  17. $\int \dfrac{\cos^2 x}{1-\sin x} dx$
  18. $\int \left\{ \dfrac{\left( \ln x \right)^3}{x}+2 \right\} dx$
  19. $\int \dfrac{\sec ^2 x}{\tan x} dx$
  20. $\int \sqrt{2x+3} dx$
  21. $\int \sin x \cos x dx$
  22. $\int x\sin x dx$
  23. $\int \left( \tan x + \cot x \right)^2 dx$
  24. $\int \left( 2x+1 \right) \ln x dx$
  25. $\int \dfrac{1}{x^3} dx$
  26. $\int \dfrac{x+1}{x^2+2x+2} dx$
  27. $\int \left( \sqrt{x}+\dfrac{1}{\sqrt{x}}\right) dx$
  28. $\int \dfrac{2}{x} dx$
  29. $\int \dfrac{x^3+2x-2}{x^2} dx$
  30. $\int \dfrac{\sec^2 x -1}{\tan x} dx$
  31. $\int \dfrac{x^2-2x-1}{x^2} dx$
  32. $\int \left( x^2 +1 \right) \sin x dx$
  33. $\int 2x\left( x+1 \right)^6 dx$
  34. $\int \sec^2\left( 6x+1 \right) dx$
  35. $\int \dfrac{e^{2x}-4x^2}{e^x +2x} dx$
  36. $\int \dfrac{x^2-2}{x} dx$
  37. $\int \sin\left( 2x+\dfrac{\pi}{4} \right) dx$
  38. $\int x\left( x^2-3 \right)^3 dx$
  39. $\int x\sin {3x} dx$
  40. $\int \dfrac{8^x}{2^x +1} dx$
  41. $\int \dfrac{2x^2-4x-1}{x+1} dx$
  42. $\int \left( 2x+1 \right) e^{x^2+x} dx$
  43. $\int \dfrac{3x-1}{x^2} dx$
  44. $\int \dfrac{1+x}{x^3} dx$
  45. $\int 3^{x+1} dx$
  46. $\int \dfrac{2x}{\sqrt{2x-1}} dx$
  47. $\int x^2 \cos x dx$
  48. $\int \dfrac{x^2}{x^3 +4} dx$
  49. $\int \dfrac{1-\cos^3 x}{\cos^2 x} dx$
  50. $\int \sec^2\left( 6x+1 \right) dx$
  51. $\int \dfrac{x+2}{x^2-3x+2} dx$
  52. $\int \sin^4 x \cos x dx$
  53. $\int 10^{2x} dx$
  54. $\int \dfrac{1}{x\left( x+1 \right) } dx$
  55. $\int e^{-2x+1} dx$
  56. $\int \ln \sqrt{x} dx$
  57. $\int \dfrac{\left( \sqrt{x}+1 \right) ^2}{x} dx$
  58. $\int \left( \sin x +\cos x \right)^2 dx$
  59. $\int \left( \ln x \right) ^2 dx$
  60. $\int \dfrac{\ln x}{x} dx$
  61. $\int \dfrac{3+x\cos ^2 x}{1-\sin ^2 x} dx$
  62. $\int \sin\left( \dfrac{\pi}{3}-\dfrac{x}{2} \right) dx$
  63. $\int \dfrac{3x^3+2}{x} dx$
  64. $\int \dfrac{1}{1-\cos^2 x} dx$
  65. $\int \dfrac{\ln x}{x^2} dx$
  66. $\int \sec^2 x dx$
  67. $\int \dfrac{3x+1}{x^2} dx$
  68. $\int \dfrac{x-1}{\sqrt{x}-1} dx$
  69. $\int \cot^2 x dx$
  70. $\int \dfrac{3}{x^2-x-2} dx$
  71. $\int \dfrac{1}{\sqrt{x}} dx$
  72. $\int x\left( 3x^2-1\right)^4 dx$
  73. $\int 2^{3x} dx$
  74. $\int e^x\sqrt{e^x +1} dx$
  75. $\int \dfrac{8}{\left( 2x-1 \right) \left( 2x+1 \right) } dx$
  76. $\int \dfrac{9^x -1}{3^x +1} dx$
  77. $\int \dfrac{\sin^2 x}{1+\cos x} dx$
  78. $\int x^2 \sin x dx$
  79. $\int \ln \left( 3x+2 \right) dx$
  80. $\int \dfrac{e^{2x}-1}{e^x-1} dx$
  81. $\int 2x\left( x^2-1\right) ^3 dx$
  82. $\int e^x \cos 2x dx$
  83. $\int \dfrac{8^x}{2^x} dx$
  84. $\int \dfrac{\left( \ln x \right)^2 }{x} dx$
  85. $\int \cos ^3 x dx$
  86. $\int \left( \sec x+\cos x \right)\tan x dx$
  87. $\int \sec x dx$
  88. $\int e\expo{-\tfrac{x}{4}} dx$
  89. $\int \dfrac{\sin^2 x-\cos^2 x}{\sin^2 x \cos^2 x} dx$
  90. $\int e^x \sin x dx$
  91. $\int \left( 2x+1 \right)^4 dx$
  92. $\int x \ln x dx$
  93. $\int \left( 2^x+e^x \right) dx$
  94. $\int x\sqrt{x-3} dx$
  95. $\int \left( 1-\cos x \right)^2\sin x dx$
  96. $\int 3x^2 e^{x^3} dx$
  97. $\int \dfrac{x+5}{x^2} dx$
  98. $\int \sec x \tan x dx$
  99. $\int \dfrac{\cos x}{1+\sin x} dx$
  100. $\int \dfrac{1}{2\sqrt{x}\left( \sqrt{x}+1 \right) } dx$
  101. $\int e^{4x} dx$
  102. $\int \left( e^{x-2}+2^{x+2} \right) dx$
  103. $\int \left( 4\sqrt{x}-\dfrac{3}{x^2} \right) dx$
  104. $\int \dfrac{1}{\sin^2 x -1} dx$
  105. $\int \dfrac{2\sin^3 x +3}{\sin^2 x} dx$
  106. $\int \dfrac{x}{\sqrt{x^2 +1}} dx$
  107. $\int \left( x+1 \right) \sec ^2 x dx$
  108. $\int x^2 e^x dx$
  109. $\int \dfrac{1+\sin^2 x}{\sin^2 x} dx$
  110. $\int \dfrac{2}{\left( x-1 \right) \left( x+1 \right) } dx$
  111. $\int \dfrac{1}{x\ln 3x} dx$
  112. $\int \dfrac{x}{\left( x-1 \right)^2 } dx$
  113. $\int \left( e^x +e^{-x} \right)^2 dx$
  114. $\int \dfrac{\left( x-2 \right) ^2}{\sqrt{x}} dx$
  115. $\int \dfrac{e^{3x} - x^3}{e^x - x} dx$
  116. $\int \dfrac{\left( \sqrt{x}-1 \right)^3 }{x} dx$
  117. $\int \dfrac{1+\cos^2 x}{1-\sin^2 x} dx$
  118. $\int \dfrac{4^x -1}{2^x -1} dx$
  119. $\int \cos\left( 2x-1 \right) dx$
  120. $\int x\left( \ln x \right) ^2 dx$
  121. $\int \left( 2\sin x -\csc^2 x \right) dx$
  122. $\int \dfrac{7x-10}{\left( x-1 \right) \left( x-2 \right) } dx$
  123. $\int x e^x dx$
  124. $\int \left( 2^x +1 \right)^2 dx$
  125. $\int 3\sqrt{x} dx$
  126. $\int \sin^2 x \cos x dx$
  127. $\int x^3 e^x dx$
  128. $\int e^{-x} \sin x dx$
  129. $\int \dfrac{e^x +1}{e^x +x} dx$
  130. $\int \dfrac{1+\cos^2 x}{\cos^2 x} dx$
  131. $\int \sqrt[3]{x} dx$
  132. $\int \left( 3^x -1 \right)^2 dx$
  133. $\int \tan x \left( 1+\sec^2 x \right) dx$
  134. $\int \left( \dfrac{2}{\cos^2 x}+\cos x \right) dx$
  135. $\int \left( \sin x + \cos x \right) dx$
  136. $\int \left( x-3 \right)e^{2x} dx$
  137. $\int e^{3x+2} dx$
  138. $\int \tan x dx$
  139. $\int x\sqrt{x} dx$
  140. $\int x\expo{\tfrac{1}{4}} dx$
  141. $\int \left( \sin x -3\cos x \right) dx$
  142. $\int e^x + e^{-x} dx$
  143. $\int \dfrac{1}{\sqrt{2-x}} dx$
  144. $\int \dfrac{\sin^2 x}{1-\cos x} dx$
  145. $\int \left( 3\cos x-4\sec ^2 x \right) dx$
  146. $\int \dfrac{x^2+3x-2}{x^3} dx$
  147. $\int \dfrac{x^2-x+3}{x-1} dx$
  148. $\int x\cos 2x dx$
  149. $\int \tan x \sec ^2 x dx$
  150. $\int 3^{x-1} dx$
  151. $\int \dfrac{\sec^4 x}{1+\tan^2 x} dx$
  152. $\int \dfrac{1}{x\ln x} dx$
  153. $\int \left( e^x+1 \right)^2 dx$
  154. $\int \dfrac{x-1}{\sqrt{x}-1} dx$
  155. $\int \left( 2x+1 \right)\left( x^2+x \right)^2 dx$
  156. $\int \left( 2\sin x + \cos x \right) dx$
  157. $\int \left( x+3 \right) \sin x dx$
  158. $\int \cos x \sin ^3 x dx$
  159. $\int e^{x+1} dx$
  160. $\int \dfrac{1}{1-\sin^2 x} dx$
  161. $\int \dfrac{x}{\sqrt{1-x^2}} dx$
  162. $\int \dfrac{3}{3x+4} dx$
  163. $\int \dfrac{e^x +e^{-x}}{e^x -e^{-x}} dx$
  164. $\int \cos\left( \dfrac{x}{2}-\dfrac{\pi}{3} \right) dx$
  165. $\int e^{-x} dx$
  166. $\int \dfrac{x^2 +2}{x^3 +6x+1} dx$
  167. $\int \dfrac{1}{1+\sin x} dx$
  168. $\int \dfrac{x^2}{x^3 +1} dx$
  169. $\int x e^{3x} dx$
  170. $\int \dfrac{x^2-3x+1}{x} dx$
  171. $\int x\cos x dx$
  172. $\int \left( 2x+1 \right)\cos x dx$
  173. $\int x\sqrt{x^2 +5} dx$
  174. $\int \dfrac{2\sin^3 x -1}{\sin ^2 x} dx$
  175. $\int \dfrac{\ln x}{x\left( \ln x +1 \right) } dx$
  176. $\int \abs{e^x -1} dx$
  177. $\int \left( 3x+5 \right) ^6 dx$
  178. $\int \dfrac{f'\left( x \right) }{f\left( x \right) } dx$
  179. $\int \dfrac{1}{\sqrt[3]{x^2}} dx$
  180. $\int \dfrac{e^x}{e^x +2} dx$
  181. $\int \sqrt{\dfrac{1+\sqrt{x}}{x}} dx$
  182. $\int e^x \sin 2x dx$
  183. $\int \cos\left( 2x+1 \right) dx$
  184. $\int x\sin 2x dx$
  185. $\int 3^{2x} dx$
  186. $\int 2^{3x-1} dx$
  187. $\int \left( \sqrt{x}+\dfrac{1}{\sqrt{x}} \right)^3 dx$
  188. $\int e^{x+\ln 3} dx$
  189. $\int \dfrac{\cos x}{1-\sin^2 x} dx$
  190. $\int \left( 3\cos x-4\sin x \right) dx$
  191. $\int \sin\abs{x-\dfrac{\pi}{4}} dx$
  192. $\int \dfrac{x^2}{x^3 -2} dx$
  193. $\int x\left( 3x^2+2\right)^4 dx$
  194. $\int \ln \left( x+1 \right) dx$
  195. $\int \dfrac{1-\sin x}{x+\cos x} dx$
  196. $\int \dfrac{xe^x +2}{x} dx$
  197. $\int \left( e^2x + 2e^x \right) dx$
  198. $\int \csc^2 x dx$
  199. $\int \dfrac{x^2 +2x-4}{x^3} dx$
  200. $\int \tan^2 x dx$
  201. $\int x\left( \sqrt{x}-2 \right) dx$
  202. $\int \dfrac{x}{x^2+1} dx$
  203. $\int \dfrac{x}{\sqrt{x+1}} dx$
  204. $\int \sin\left( \dfrac{\pi}{6}x \right) dx$
  205. $\int \ln\sqrt{x} dx$
  206. $\int \cos^2 x \sin x dx$
  207. $\int 2x\left( x^2-3 \right)^3 dx$
  208. $\int \cot x dx$
  209. $\int \dfrac{1}{\sqrt[3]{x}} dx$
  210. $\int e^x \cos x dx$
  211. $\int e^{3x-1} dx$
  212. $\int xe^{x^2} dx$
  213. $\int \csc x \cot x dx$
  214. $\int \dfrac{1}{x\ln x} dx$
  215. $\int x^2 \ln x dx$
  216. $\int \dfrac{x}{x^2+5} dx$
  217. $\int \sin ^3 x dx$
  218. $\int x e^{-x} dx$
  219. $\int \sin\left( 2x-1 \right) dx$
  220. $\int x\sqrt{2-x} dx$
  221. $\int \dfrac{1}{4x-5} dx$
  222. $\int \left( 2x+3 \right) ^4 dx$
  223. $\int x^r dx$
  224. $\int x\cos x dx$
  225. $\int \dfrac{3^x \ln 3}{3^x +1} dx$
  226. $\int \left( x+1 \right)^3 dx$
  227. $\int \left( -\dfrac{1}{x} \right) dx$
  228. $\int \dfrac{1}{\sqrt{4x+1}} dx$
  229. $\int \dfrac{1}{\sin^2 x -1} dx$
  230. $\int 4x\left( 2+x^2 \right)^4 dx$
  231. $\int \ln x dx$
  232. $\int \left( 3-2\sec^2 x \right) dx$

  1. 1. 물론 치환적분을 연습하는 과정에서 이러한 방법으로 치환적분하는 것은 매우 바람직합니다.